Ochrona przyrody i kształtowanie postaw ekologicznych

Poniżej przedstawiamy opis V osi priorytetowej Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko. W ramach V osi priorytetowej finansowane będą działania na rzecz ochrony przyrody i edukacji ekologicznej w podziale na 4 działania. Instytucją wdrażającą V oś priorytetową jest Centrum Koordynacji Projektów Środowiskowych na mocy porozumienia z Ministerstwem Środowiska z 26 czerwca 2007 r. link do strony z dokumentami

CEL

Głównym celem V osi priorytetowej jest ograniczenie degradacji środowiska naturalnego oraz strat jego zasobów i zmniejszania różnorodności biologicznej.

DZIAŁANIA

W ramach V osi priorytetowej realizowane będą 4 Działania:

5.1. Wspieranie kompleksowych projektów z zakresu ochrony siedlisk przyrodniczych na obszarach chronionych oraz zachowanie różnorodności gatunkowej

5.2. Zwiększenie drożności korytarzy ekologicznych

5.3. Opracowanie planów ochrony obszarów chronionych

5.4. Kształtowanie postaw społecznych sprzyjających ochronie środowiska, w tym różnorodności biologicznej

FINANSOWANIE

W okresie 2007-2013 na realizację V osi priorytetowej planuje się przeznaczenie kwoty 105 mln euro, z czego 89 mln euro stanowić będą środki Unii Europejskiej (Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego ).

WNIOSKODAWCY

Lista beneficjentów jest ograniczona do podmiotów sprawujących nadzór nad obszarami chronionymi lub realizujących zadania związane z ochroną przyrody lub kształtowaniem postaw społecznych w zakresie ochrony środowiska.

PRZEWIDYWANE EFEKTY DZIAŁAŃ

Przewidywane efekty realizacji działań priorytetu V „Ochrona przyrody i kształtowanie postaw ekologicznych”:

- zapewnienie ochrony najważniejszych obszarów przyrodniczych Polski w kontekście rozwoju  gospodarczego oraz rozwoju infrastruktury technicznej kraju, 

- zwiększenie świadomości ekologicznej społeczeństwa, w szczególności odnośnie obszarów chronionych.

Cel działania: Przywracanie właściwego stanu siedlisk przyrodniczych (ekosystemów) i ostoi gatunków na obszarach chronionych wraz z zachowaniem zagrożonych wyginięciem gatunków oraz różnorodności genetycznej roślin, zwierząt i grzybów.

Opis: Kompleksowe projekty obejmować będą działania służące bezpośrednio ochronie wartości przyrodniczych siedlisk zagrożonych w skali kraju i Europy, z włączeniem wykupu gruntów dla celów ochrony przyrody. Duży nacisk zostanie położony na projekty mające na celu odtwarzanie i kształtowanie warunków dla trwałego zachowania siedlisk, w tym zwłaszcza zbiorników wodnych, mokradeł, torfowisk, wrzosowisk i innych zaliczanych do nieużytków rolniczych.

W ramach działania będą realizowane również przedsięwzięcia ukierunkowane na organizowanie aktywności turystycznej na obszarach chronionych poprzez budowę lub modernizację odpowiedniej infrastruktury. Nadrzędnym celem tego rodzaju przedsięwzięć powinno zabezpieczenie obszarów chronionych przed nadmierną i niekontrolowaną presją turystów.

Wdrażane będą także projekty obejmujące kompleksowe programy ochrony gatunków zagrożonych wyginięciem, które będą uwzględniać kształtowanie ostoi tych gatunków, zachowanie ich pul genowych in situ i ex situ, restytucję i reintrodukcję oraz budowę infrastruktury niezbędnej do realizacji tych programów. Ponadto działanie to będzie miało na celu wybudowanie obiektów niezbędnych do przetrzymywania gatunków z konwencji „CITES” zatrzymywanych na granicy.

Przykładowe rodzaje projektów:

1. planowanie działań ochrony, ochrona i odbudowa zdegradowanych siedlisk lądowych i wodnych, w tym morskich,
2. usuwanie i ograniczanie niekorzystnych wpływów inwazyjnych gatunków obcych,
3. kształtowanie strefy ekotonów na granicy siedlisk leśnych i nieleśnych,
4. usuwanie nalotu roślinności drzewiastej i krzewiastej na siedliskach nieleśnych,
5. przywracanie właściwych stosunków wodnych siedlisk wodno-błotnych,
6. wykup gruntów kluczowych dla ochrony przyrody i ich renaturalizacja,
7. zachowanie i poprawa różnorodności biologicznej na terenach niezurbanizowanych,
8. ochrona ex situ i in situ gatunków chronionych i gatunków o zagrożonych pulach genowych,
9. reintrodukcja gatunków,
10. realizacja programów ochrony puli genowej krajowych gatunków drzew leśnych, selekcji i testowania potomstwa,
11. budowa lub modernizacja małej infrastruktury służącej udostępnianiu dla turystów obszarów chronionych oraz ich ochronę przed nadmierną presją turystów, w tym: budowa ścieżek dydaktycznych, ścieżek rowerowych, szlaków, parkingów, punktów widokowych, wież widokowych, zadaszeń,     
12. budowa centrum/centrów przetrzymywania   gatunków CITES i ośrodków rehabilitacji zwierząt,
13. budowa lub rozbudowa obiektów dla zwierząt i roślin w ogrodach zoologicznych lub w ogrodach botanicznych w ramach krajowych programów ochrony gatunków. 

Typy beneficjentów:

1. parki narodowe,
2. parki krajobrazowe i ich zespoły,
3. jednostki organizacyjne Lasów Państwowych,
4. organizacje pozarządowe,
5. jednostki rządowe, samorządowe oraz podmioty sprawujące nadzór lub zarządzające ochroną obszarów chronionych,
6. wojewodowie
7. ogrody botaniczne i zoologiczne,
8. instytucje naukowe oraz jednostki badawczo-rozwojowe, w tym szkoły wyższe, oraz ich jednostki organizacyjne,
9. urzędy morskie,
10. grupy wyżej wymienionych podmiotów ze wskazaniem beneficjenta wiodącego.

Zasady dofinansowania: Minimalna wartość projektu to 400 tys. PLN. Dofinansowanie wynosi maksymalnie 85% kwalifikujących się wydatków.

Kryteria wyboru projektów:

1. wartość merytoryczna projektów oraz zakładane efekty ekologiczne
2. znaczenie gatunku lub siedliska dla europejskich lub krajowych zasobów przyrodniczych,
3. znaczenie zagrożeń i pilność ich likwidacji,
4. status ochronny obszary/liczba gatunków będących przedmiotem ochrony
5. zasięg przestrzenny projektu,
6. kompleksowość projektu.